top of page
Szukaj

Transplantologia w Polsce: Stan, Czas czekania, Świadome Dawstwo


Przeszczepienie narządów to medyczna procedura ratująca życie i poprawiająca jakość życia wielu pacjentów na całym świecie. W Polsce również transplantacja odgrywa kluczową rolę, często jako terapie ostatniej szansy, w walce z chorobami, które dotykają narządy wewnętrzne, takie jak serce, wątroba, nerki, płuca, trzustkę czy też tkanki oka. W tym artykule przyjrzymy się sytuacji Transplantologii w Polsce i odpowiemy na kluczowe pytania.


Ile średnio czeka się na przeszczep?

Średni czas oczekiwania na przeszczepienie narządu jest jednym z najważniejszych wyzwań, z jakimi borykają się pacjenci w Polsce. Czas ten zależy od rodzaju narządu, liczby dawców i stanu pacjenta. Średni czas oczekiwania na przeszczep pod koniec 2020 roku wynosił w przypadku: nerki – 430 dni (w trybie pilnym – 30 dni) serca – 603 dni (w trybie pilnym – 91) płuc – 225 dni (jeden dzień w trybie pilnym) wątroby 121 dni (jeden dzień w trybie pilnym)1

Ile osób jest na liście oczekujących na przeszczep? Według danych z lipca 2023 lista oczekujących na przeszczep narządu obejmuje 5164 osób (z czego 3334 oczekuje na tkanki oka)2. Na przeszczep nerki czekają 1104 osoby, serca - 394, płuca - 127, wątroby - 137, a trzustki - 17 . Należy zauważyć, że te liczby stale się zmieniają w zależności od sytuacji zdrowotnej pacjentów i dostępności dawców.


Ile narządów przeszczepia się rocznie?

Liczba przeprowadzanych przeszczepów w Polsce również ulega ciągłym zmianom w zależności od dostępności narządów i liczby dawców. W 2022 roku przeprowadzono około 2874 przeszczepów narządów, w tym 1371 tkanek oka i 101 przeszczepów od dawców żywych (73 nerki i 28 części wątroby). Z 1402 przeszczepów od zmarłych dawców aż 784 stanowiły nerki, 334 wątroby, 173 serca, 93 płuca i 18 przeszczepów łącznych nerka + trzustka3. Nie byłyby one możliwe bez 445 dawców rzeczywistych (dawcy od których został pobrany przynajmniej jeden narząd4 ).


Dlaczego tak ważna jest rozmowa o woli oddania narządów po śmierci?

Zgodnie z polskim prawem, każdy kto nie wyraził sprzeciwu za życia jest potencjalnym dawcą po śmierci! Czy to jednak wystarczy? Obyczajowo jednak lekarze często pytają rodzinę o zdanie w tej kwestii. Szacuje się, że nawet 15- 20% przeszczepów nie jest wykonywanych z powodu braku jej zgody. Dlatego tak ważna jest rozmowa z rodziną o naszej woli bycia dawcą. Nie pozostawiaj Ich w niepewności!5 Możesz także podpisać oświadczenie woli i nosić je przy sobie. Ma ono jednak jedynie charakter informacyjny, ale może pomóc rodzinie, czy lekarzowi , w podjęciu decyzji.

Gdzie w Polsce przeszczepia się narządy? W Polsce przeszczepienia narządów są przeprowadzane w specjalistycznych ośrodkach medycznych, które spełniają wymogi i standardy transplantacyjne. Najważniejsze ośrodki przeszczepów narządów w Polsce to m.in. Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk i Katowice. Te ośrodki posiadają zaawansowane urządzenia medyczne, wykwalifikowany personel i doświadczenie w przeprowadzaniu skomplikowanych procedur transplantacyjnych. Jest ich jednak o wiele więcej. Pełną liczbę ośrodków, z podziałem na narządy które przeszczepiają, znajdziesz pod tym linkiem

Podsumowanie: Dawstwo narządów w Polsce jest kluczowym elementem ratującym życie i drastycznie poprawiającym zdrowie i jakość życia wielu pacjentów w stanach stabilnych i ostrych. Mimo że Polska ma swoje wyzwania w zakresie dawstwa narządów, rozmowa o woli oddania narządów po śmierci, edukacja społeczeństwa i rozwój specjalistycznych ośrodków medycznych mają szansę przyczynić się do poprawy tej sytuacji. Dawstwo narządów to akt niezwykłej hojności i solidarności, który może przynieść ogromne korzyści wielu osobom potrzebujących przeszczepu. Warto również pamiętać, że 5 razy więcej osób będzie potrzebowało przeszczepu niż zostanie rzeczywistymi dawcami6. Rachunek jest prosty. Warto być świadomym Dawcą!



Źródła:

6. Parafraza słów Dr hab. n. med.Macieja Kosieradzkiego z książki ‘’Tajemnice transplantacji’’ str 226


Comments


bottom of page