Nerka – mały, wielki narząd

Nerka, parzysty narząd leżący w przestrzeni zaotrzewnowej, kształtem przypominający ziarno fasoli. Znajdują się na wysokości ostatnich parami żeber. Unaczyniony przez tętnice i żyły nerkowe.

Mogłoby się wydawać, że nerki mają tylko jedne zadanie, które z pewnością każdy z nas kojarzy z lekcji biologii, a mianowicie oczyszczanie krwi ze zbędnych produktów przemiany materii.

Nic bardziej mylnego, nerki pełnią znaczenie więcej równie istotnych funkcji. Poza oczyszczanie krwi biorą aktywny udział w procesach magazynowania wapnia i fosforu (poprzez produkcję aktywnej formy witaminy D3), regulują ciśnienie krwi (wytwarzają reninę, która bierze udział w powstawaniu angiotensyny  we współpracy z aldosteronem reguluje wydalania jonów sodowych oraz napięcie ścian naczyń), regulują stopień nawodnienia organizmu, uczestniczą w przemianie białek, poprzez produkcję erytropoetyny wpływają na wytwarzanie w szpiku krwinek czerwonych.

Jak widać nerki są niezmiernie istotnym ogniwem w naszym organizmie.

Jednak są sytuacje gdy zawodzą, wtedy organizm człowieka najdobitniej odczuwa jak bardzo potrzebuje tych dwóch „ziaren fasoli”.

Ostre i przewlekłe choroby nerek, jak i całego organizmu mogą prowadzić do ich uszkodzenia. Ich czynność staje się nie wystarczająca dla pokrycia wymagań organizmu, wtedy to człowiek jest skazany na dializoterapię, którą można prowadzić w dwojako sposób, poprzez dostęp do żył lub za pomocą dializy otrzewnowej, niemniej jest to znaczne utrudnienie codziennej aktywności i życia.

Jedyną trwała metoda uniezależnienia pacjenta od ciągłych wizyt w szpitalu na oddziałach chorób nerek i dializoterapii jest przeszczep nerki.

Nową nerkę, pobraną ze zwłok lub od członka rodziny, umieszcza się na talerzu kości biodrowej, naczynia zespala się z naczyniami biodrowymi, a moczowód wszczepia się do pęcherza moczowego.  Jednocześnie pozostawia się nienaruszone nerki pacjenta.

Po przeszczepie pacjent przez całe życie musi przyjmować leki osłabiające odpowiedź immunologiczną organizmu celem zapobieżenia odrzucenia narządu.

W Polsce główną metodą przeszczepiania nerki jest pobranie narządu od zmarłego dawcy. Ma to swoje obciążenia, ponieważ narząd pobrany od żyjącego dawcy spokrewnionego znacznie lepiej spełnia swoją funkcję. Niestety taka opcja ma miejsce w 1% wykonywanych transplantacji, co w porównaniu z odsetkiem w innych krajach Europy (ok. 20%) wygląda blado.

Poprzez edukację i rozpowszechnienie wiedzy o tzw. „rodzinnych przeszczepach nerek” możemy to zmienić, bo de facto do życia w zupełności wystarcza nam tylko jedna sprawna nerka, aż taki duży potencjał drzemie w tym niewielkim narządzie.

Autor: Dorota Cemborowska (Koordynator Dawca.pl)