NIK o kontroli organizacji i finansowania przeszczepów

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała informację o wynikach kontroli organizacji i finansowania systemu przeszczepiania narządów, tkanek i komórek. Inspektorzy analizowali dokumenty pochodzące z okresu od 2007 roku do października 2010. Ocenie zostało poddane Ministerstwo Zdrowia oraz inne jednostki powołane do nadzoru na realizacją procedur związanych z przeszczepami. Była to pierwsza kontrola NIK w tym zakresie.

Obok Ministerstwa Zdrowia NIK kontrolowała Centrum Organizacyjno Koordynacyjne ds. Transplantacji Poltransplant, Krajowe Centrum Bankowania Tkanek i Komórek, NFZ (obok centrali także 5 oddziałów wojewódzkich) oraz pięć ośrodków transplantacyjnych.

Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła, pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, organizację i finansowanie systemu przeszczepiania narządów, tkanek i komórek. W ocenie kontrolerów szpitale wykazywały jednak zbyt małą aktywność w zakresie identyfikowania i zgłaszania potencjalnych dawców narządów. Nie zatrudniono także odpowiedniej liczby koordynatorów transplantacyjnych. Ponadto w ocenie przedstawionej w raporcie na bardzo niskim poziomie, w porównaniu do wielu państw europejskich, utrzymywała się w badanym okresie liczba przeszczepień nerek od żywych dawców.

Obok pozytywnych ocen NIK jednak wytyka także niedociągnięcia, m.in. to, że Minister Zdrowia z opóźnieniem wydawał akty wykonawcze istotne dla organizacji zajmujących się przeszczepami i zarządzaniem systemem w sposób jednolity na różnych szczeblach organizacyjnych. Nie zapewnił także odpowiednich środków na realizację Narodowego Programu Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej na lata 2006-2009 „Polgraft”, którego zasadniczym celem miał być rozwój medycyny transplantacyjnej, a zwłaszcza przeszczepiania narządów i komórek krwiotwórczych. W konsekwencji spowodowało to opóźnioną i niepełną realizację planowanych zadań.

NIK zwraca też uwagę, że MZ nie sprawował należytego nadzoru nad procesem wydawania pozwoleń dla ZOZ oraz banków tkanek i komórek. Zaledwie jedno ze 160 pozwoleń wydanych w latach 2007 – 2008 spełniało wszystkie rygory decyzji administracyjnej, choć jak zauważa NIK nie można było do końca rzetelnie tego ocenić ze względu na braki w dokumentacji.

W wyniku analizy dokonanej przez kontrolerów wynika, że przejęcie finansowania przez NFZ świadczeń przeszczepiania narządów nie pozostało bez wpływu na wyniki finansowe niektórych oddziałów NFZ. W sześciu z nich konieczność finansowania świadczeń z zakresu transplantologii w 2009 roku wpłynęła na ograniczenie dostępności do pozostałych świadczeń, co spowodowało wydłużenie czasu oczekiwania na zabiegi planowe oraz zwiększenie liczby nadywkonań.

Jedna z kolejnych uwag pod adresem MZ dotyczy podpisywania kontraktów na transplantacje ze szpitalami, w czasie, gdy te nie miały jeszcze formalnego pozwolenia na takie operacje. (Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku, Szpital Kliniczny nr 2 w Szczecinie).

W sumie w wyniku kontroli NIK skierowano 14 wystąpień pokontrolnych w sprawie nieprawidłowości oraz wnioski w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

W wystąpieniu do Ministra Zdrowia NIK wnioskowała między innymi o: podjęcie działań organizacyjnych zmierzających do wyeliminowania opóźnień w wydawaniu aktów wykonawczych do ustaw, zwiększenie nadzoru nad dokumentacją wytwarzaną i przechowywaną w Ministerstwie Zdrowia, podjęcie działań w celu uregulowania finansowania koordynatorów do spraw transplantacji, zintensyfikowanie działań zmierzających do uruchomienia centralnego rejestru niespokrewnionych potencjalnych dawców szpiku i krwi pępowinowej.

Treść raportu NIK: http://www.nik.gov.p

Źródło: Rynek Zdrowia