Dawstwo szpiku

Oddając szpik możesz uratować życie cierpiącym na choroby układu krwionośnego.

Dawcą szpiku może zostać każda zdrowa osoba w wieku 18 – 50 lat. Dawcą możesz zostać i Ty, bowiem pokrewieństwo z biorcą nie jest konieczne, a Twój szpik może uratować życie komuś obcemu – ważne, by wystąpiła zgodność antygenów HLA w Bankach Dawców Szpiku. Im więcej osób jest w nich zarejestrowanych, tym większa szansa na znalezienie odpowiedniej próbki i tym samym na uratowanie chorego. Należy również pamiętać o przeciwwskazaniach co do zostania dawcą szpiku – przyszły dawca nie może być nosicielem wirusa HIV, WZW typu B i C, a także nie mógł w przeszłości chorować na żółtaczkę pokarmową, gruźlicę, choroby hematologiczne i onkologiczne. Chęć zostania dawcą szpiku deklaruje się przez wypełnienie i przesłanie pod wskazany adres formularza „Oświadczenie woli o wpisanie do Centralnego Rejestru Niespokrewnionych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej (CRNDSiKP)”. Można go otrzymać w stacjach krwiodawstwa i Zakładach Opieki Zdrowotnej a także pobrać z Internetu ze strony http://www.poltransplant.org.pl. Można tez zgłosić chęć zostania dawcą szpiku telefonicznie lub listownie i otrzymać formularz oświadczenia. Po zarejestrowaniu danych osobowych w Rejestrze, zostaniesz skierowany do określonego Zakładu Opieki Zdrowotnej w celu oznaczenia antygenów HLA. Dane osobowe przez cały czas będą pod ochroną, nie zostaną udostępnione żadnym postronnym osobom. W przypadku zmiany decyzji – rezygnacji z chęci bycia dawcą, należy zgłosić się do CRNDSiKP. To wystarczy, by zostać skreślonym z listy.

Kiedy w którymś z ośrodków zajmujących się przeszczepianiem szpiku znajdzie się biorca posiadający identyczne antygeny HLA z Twoimi, zostaniesz powiadomiony o konieczności zgłoszenia się do tego ośrodka. Po wykonaniu końcowych badań potwierdzających dobry stan zdrowia i wykluczeniu nosicielstwa wirusów, podejmiesz ostateczną decyzję w sprawie pobrania szpiku do przeszczepienia. Pobranie komórek poprzedza spotkanie informacyjne z dyrektorem Ośrodka Transplantacyjnego i lekarzem pobierającym szpik. Podczas spotkania otrzymasz dokładne informacje o technice, ewentualnych skutkach ubocznych i korzyściach dla biorcy. Następnym krokiem jest intensywne przygotowanie biorcy silnie działającymi lekami do przyjęcia alogenicznego przeszczepu szpiku. Szpik do przeszczepienia zostaną pobrane w szpitalu w znieczuleniu ogólnym. Komórki krwiotwórcze mogą być pozyskane także z krwi obwodowej, odbywa się to w trybie ambulatoryjnym i nie wymaga znieczulenia ogólnego. Następnego dnia po oddaniu szpiku możesz być wypisany do domu. Wszystkie badania oraz procedury związane z oddaniem szpiku są opłacane przez budżet państwa.

Pobieranie szpiku kostnego „od kuchni”.

Pobranie szpiku odbywa się na sali operacyjnej, w znieczuleniu ogólnym lub w znieczuleniu nadoponowym. Pobranie wykonuje się metodą wielokrotnych nakłuć okolicy tylnej głównej krawędzi kości biodrowej. Po wkłuciu się do jamy szpikowej odsysa się szpik kostny w objętości ok. 5 ml. Zwykle po zabiegu pozostaje kilka śladów po nakłuciu, ale wraz z  czasem znikają. Całkowita objętość pobranego szpiku zależy od sytuacji klinicznej i określa ją głównie waga biorcy (waga dawcy i liczba komórek w pobranym szpiku również brane są pod uwagę). Średnio pobiera się ok. 1000 ml szpiku, rzadko więcej niż 1500 ml. Zabieg trwa ok. 45-90 minut. Pobrany szpik umieszcza się w specjalnym pojemniku z płynem przeciwkrzepliwym. Po pobraniu szpik poddawany jest filtracji i dalszej obróbce, jeżeli jest to konieczne. Zazwyczaj na kilkanaście dni przed zabiegiem dawca zgłasza się do stacji krwiodawstwa w celu pobrania od niego krwi do autotransfuzji (ok. 400 ml). Krew zostanie podana mu po zakończeniu zabiegu. Organizm dawcy regeneruje się całkowicie w przeciągu kilku tygodni po zabiegu. Już na drugi dzień po pobraniu szpiku, dawca zostaje wypisany do domu.